Jura Krakowsko - Częstochowska
Jurę Krakowsko - Częstochowską można śmieąło przyrównać do sera. Na jej obszarze znajduje się około 1500 jaskiń i niezliczone małe dziurki nie zasługujace na miano jaskini. Skały, z których zbudowana jest ta część Polski są doskonałym budulcem dla jskiń. Woda bardzo łatwo je rozpuszcza, dlatego jaskinie powstają szybciej niż na przykład w Tatrach. Jaskinie Wyżyny są rozbudowane w poziomie. Najgłębszą jaskinią jest Studnisko, siegające 83 metrów głębokości. Najdłuższa jaskinia - Wierna - ciagnie się ponad kilometr. Jaskinie Jury odznaczają się wielkim bogactwem form krasowych - nacieków, spotkać tutaj można większość form jakie mogą powstawać w jaskiniach krasowych. Niestety wiele jaskiń zostało zniszczonych przez człowieka. Kalcyt, wystepujacy w jaskiniach w postaci nacieków, nazywany niegdyś szpatem w XIX wieku używany był do wyrobu przyżądów optycznych i wytopu szkła. Kryształy szpatu mają bardzo ciekawą właśność - patrząc przez kryształ wszystko widzi się podwójnie. Poszukiwacze tego kamienia - szpatowcy, jak ich wtedy nazywano - zdewastowali i ogołocili wiele jaskiń.